باب راستی و راستگویی
قال الله تعالی:
﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَكُونُواْ مَعَ ٱلصَّٰدِقِينَ١١٩﴾ [التوبة: ۱۱۹].
«ای کسانی که ایمان آوردهاید! از خداوند بترسید و با راستان و راستگویان باشید».
وقال تعالی:
﴿وَٱلصَّٰدِقِينَ وَٱلصَّٰدِقَٰتِ﴾ [الأحزاب: ۳۵].
«... و مردان راستگو و زنان راستگو... [خداوند، مغفرت و اجر بزرگی برایشان آماده کرده است]».
قال تعالی:
﴿فَلَوۡ صَدَقُواْ ٱللَّهَ لَكَانَ خَيۡرٗا لَّهُمۡ﴾ [محمد: ۲۱].
«اگر با خدا راست بگویند، برای آنان بهتر است».
و اما الأحادیث:
۵۴- فَالأَوَّلُ: «عَن ابْنِ مَسْعُودٍ س عن النَّبِيَّ ص قال: «إِنَّ الصَّدْقَ يَهْدِي إِلَى الْبِرِّ وَإِنَّ الْبِرَّ يَهْدِي إِلَى الجَنَّةِ، وَإِنَّ الرَّجُلَ ليصْدُقُ حَتَّى يُكتَبَ عِنْدَ اللَّهِ صِدِّيقاً، وإِنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إِلَى الفجُورِ وَإِنَّ الفجُورَ يَهْدِي إِلَى النَّارِ، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَكْذِبُ حَتَّى يُكتَبَ عِنْدَ اللَّهِ كَذَّاباً»» متفقٌ عليه.
۵۴. «از ابنمسعود س روایت شده است که پیامبر ص فرمودند: راستی، بهسوی نیکی و نیکی، بهسوی بهشت هدایت میکند و شخص همچنان راستی میگزیند و راست میگوید تا این که نزد خداوند بهعنوان شخص بسیار راستگو، نوشته میشود و دروغ، انسان را بهکار بد میکشاند و کار بد، او را به آتش سوق میدهد و شخص همچنان دروغ میگوید تا این که نزد خداوند به عنوان شخص بسیار دروغگو، نوشته میشود» [۸۰].
: ۵۵- الثَّاني: «عَنْ أبي مُحَمَّدٍ الْحَسنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أبي طَالِبٍ ب، قَالَ حفِظْتُ مِنْ رسولِ اللَّه ص: «دَعْ ما يَرِيبُكَ إِلَى مَا لا يَريبُكَ، فَإِنَّ الصِّدْقَ طُمأنينَةٌ، وَالْكَذِبَ رِيبةٌ»» رواه التِرْمذي وقال: حديثٌ صحيحٌ.
قَوْلُهُ: «يرِيبُكَ» هُوَ بفتحِ الياء وضَمِّها، وَمَعْناهُ: اتْرُكْ ما تَشُكُّ في حِلِّه، واعْدِلْ إِلى مَا لا تَشُكُّ فيه.
۵۵. «از ابو محمد حسن بن علی بن ابیطالب ب روایت شده است که گفت: از پیامبر ص بهیاد میآورم که فرمودند: «آنچه را که تو را به شک میاندازد، برای کاری که تو را به شک نمیاندازد، ترک کن، زیرا راستی (موجب) اطمینان و آرامش، و دروغ (موجب) تزلزل و شک است»» [۸۱].
۵۶- الثَّالثُ: «عنْ أبي سُفْيانَ صَخْرِ بْنِ حَربٍ س في حديثِه الطَّويلِ في قِصَّةِ هِرقْلُ، قَالَ هِرقْلُ: فَماذَا يَأْمُرُكُمْ يعْني النَّبِيَّ ص قَالَ أَبُو سُفْيَانَ: قُلْتُ: يقول «اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ لا تُشرِكُوا بِهِ شَيْئاً، واتْرُكُوا ما يَقُولُ آباؤُكُمْ، ويَأْمُرنَا بالصَّلاةِ والصِّدقِ، والْعفَافِ، والصِّلَةِ»» متفقٌ عليه.
۵۶. «از ابوسفیان صخر بن حرب س در حدیث طولانی او در حکایت هرقل (پادشاه روم) روایت شده است که گفت: هرقل گفت: پیامبر ص شما را به چه چیزی امر میکند؟ ابوسفیان س گفت: میگوید «فقط خدای یکتا را بپرستید و چیزی را شریک او قرار ندهید و آنچه را که پدران شما (در بارهی خدا و بتها) میگفتند، ترک کنید و نیز ما را به ادای نماز، راستگویی، عفت و صلهی رحم، امر میکند»» [۸۲].
: ۵۷- الرَّابِعُ: «عَنْ أبی ثَابِتٍ، وقِیلَ: أبی سعیدٍ، وقِیلَ: أبی الْولِیدِ، سَهْلِ بْنِ حُنیفٍ، وَهُوَ بدرِی س، أَن النبی ص قال: «مَنْ سَأَلَ اللَّهَ، تعالَى الشِّهَادَة بِصِدْقٍ بَلَّغهُ اللَّهُ مَنَازِلَ الشُّهدَاء، وإِنْ مَاتَ عَلَى فِراشِهِ»» رواه مسلم.
۵۷. «از ابوثابت ـ و گفته شده ابوسعید: یا ابوالولید ـ سهلبن حنیف س که از اصحاب بدر است ـ روایت شده است که پیامبر ص فرمودند: «کسی که صادقانه، شهادت را از خدا بخواهد، خداوند او را به درجهی شهدا میرساند؛ اگرچه در رختخواب خود بمیرد»» [۸۳].