✍🏼 حسین سلیمانپور
«حج» یکی از ارکانِ پنجگانه اسلام است. چهار رکنِ دیگر آن را «کلمه شهادت»، «نماز»، «روزه» و «زکات» تشکیل میدهند؛ این را بدینخاطر همین ابتدا عرض کردم که مشخص شود سخن از حج، نه سخن از سفری تفریحی و سیاحتی، بلکه سخن از ادای فریضهای الهی است.
به گفتۀ «رئیس سازمان حج و زیارت»، سهمیۀ ایران در حج تمتع سال 1397 تقریباً «نودهزار» نفر است.
طبق گزارش «باشگاه خبرنگاران»، ایرانیان در سال 1395 بیش از «نهمیلیونوصدهزار» سفر خارجی داشتهاند. مقصدِ سفرهای خارجیِ ایرانیان به ترتیب عبارتند از: ترکیه، عراق، امارات، آذربایجان، ارمنستان، گرجستان، آلمان و عربستان.
«ایرنا» گزارش داده است که ایرانیان در سال 2017 «دو و نیم میلیون» سفر به ترکیه داشتهاند.
آنطور که «اقتصادنیوز» نوشته است؛ آنتالیا، بدروم، کوشآداسی و مرمره مهمترین مقاصدِ ایرانیان در سفره به ترکیه هستند که ویژگی آنها داشتن «آفتاب، ساحل و تفریحگاه» است.
اینهمه آمار و ارقام را خدمتتان عرض کردم که بگویم: ایرانیان تنها به سفر حج نمیروند، سالانه میلیونها ایرانی برای مقاصدِ مختلفی خصوصاً تفریح و سرگرمی راهی بیرون مرزها میشوند و به سفر میروند. سفر حج، تنها «یک درصد»، تَکرار میکنم «یک درصدِ» سفرهای ایرانیان را به خود اختصاص داده است.
در سایر سفرهای تفریحی (که 9 میلیون نفر سهیماند) نه کسی آنان را نصیحت میکند که هزینههای این سفرها را به فقرا بدهید؛ نه کسی میگوید که به جای مسافرت، مدرسه بسازید؛ نه سخنی از دادن هزینۀ آن برای مخارج عروسیِ جوانانِ دم بخت است؛ نه کسی ناراحت است که چرا پولتان را به فلان دولت یا فلان ملت میدهید و... همه چیز عادی و طبیعی است.
همین که موسم حج فرا میرسد و مسلمانانِ معتقد (سالانه حدود نودهزار ایرانی) برای انجام فریضۀ حج راهی بیتاللهالحرام میشوند، فریادِ «وامصیبتا!» بلند میشود. بسیاری از قلمها غمخوار فقیران میشوند، عدۀ زیادی دلسوز دانشآموزان بیمدرسه میشوند، گروهی غم جوانانِ بیبضاعتِ دم بخت، خوابشان را آشفته میکند و... و فضای مجازی پر میشود از مطالبی از این دست. گروهی هم چرتکه به دست گرفته و نشستهاند حساب میکنند که درآمد حکومت سعودی از حج چقدر است؟! و عجیبتر آنکه بسیاری از معتقدانِ دیندار، ندانسته به دام شیطنتِ آنان گرفتار میشوند و لاطائلات ذهن مریض آنها را در کانالها و گروههای مجازی «همرسانی» میکنند!
نویسندگان و گویندگان این مطالب اکثراً کسانیاند که در روز بزرگداشت کوروشِ (به قول خودشان «کبیر»!) مسیری طولانی را برای حضور بر مقبرهاش طی میکنند و برای رسیدن به آن هزینه هم میکنند و یادشان هم نیست هزاران فقیر برای نان شب، سخت نیازمند همان (پولِ اندک) آنان هستند.
اینها همانهایی هستند که وقتی در هتلهای مجلّلِ آنتالیا بر سر سفرههای رنگارنگ نشستهاند، اصلاً در ذهنشان نمیآید که فقیری، جوانِ دمِ بختی یا از تحصیلماندهای در جامعه وجود دارد. اینها نه دغدغۀ مدارس فرسوده را دارند و نه اعتقادی به کمک به همنوع و فقیر.
سخن من به این دلواپسان که برخی مغرض و بسیاری فریب خوردهاند، این است که شما نگران فقیران نباشید؛ چون خدایی که یک سفر «حج» در طول عمر را برای سرمایهدارانِ مسلمان فرض کرده است، همهساله دادن «زکات» را بر آنان فرض نموده است. سه برابرِ آنچه در مورد حج در قرآن سخن رفته است، از دادن زکات به نیازمندان سخن به میان آمده است. شما که به حج اعتقادی ندارید، گمان نمیرود به زکات نیز توجهی داشته باشید. همین حُجاج هستند که به فریضۀ زکات، همانند ادای حج پایبنداند و مقداری از مال خود را بهعنوان زکات و صدقه بر سفره فقرا و نیازمندان میگذارند. همینها مدرسه میسازند و همینها از نیازمندان دستگیری میکنند./ انواروِب